Om het netwerk goed te kunnen organiseren, vragen we per instelling een bijdrage van €3.750. Deze kan worden bekostigd uit de beschikbare professionaliseringsgelden en wordt ingezet voor coördinatie, begeleiding, onderzoek en de ontwikkeling van ondersteunende materialen. Zo draagt deelname direct bij aan de professionalisering van mbo-docenten en onderwijsteams. Het netwerk wordt van harte ondersteund door de MBO Raad, Kennispunt MBO Passend Onderwijs en het ministerie van OCW komt voort uit een breed gedragen behoefte in de praktijk. De gehele bijdrage zal hieraan worden besteed.

Samen investeren we in een inclusiever beroepsonderwijs én in de ontwikkeling van de professionals die dit mogelijk maken.

Deelname aan het netwerk kan worden ingezet onder de noemer professionalisering van de mbo-docent

Het draagt bij aan deskundigheidsbevordering, het verbreden van de blik op inclusie en talentontwikkeling, én aan het versterken van de eigen onderwijspraktijk.

We begrijpen dat tijd en ruimte beperkt zijn. Daarom is deelname flexibel: je bepaalt zelf in welke mate je betrokken wilt zijn, of je nu regelmatig bijdraagt of op specifieke momenten aanhaakt, jouw inzet is waardevol.

We willen het Netwerk Hoogbegaafdheid in het mbo stevig faciliteren, zodat het daadwerkelijk bijdraagt aan de ontwikkeling van kennis, bewustwording en concrete ondersteuning van hoogbegaafde studenten in het mbo. Dit vraagt om goede coördinatie, inhoudelijke begeleiding en de ontwikkeling van ondersteunende materialen.

We nodigen je van harte uit om actief deel te nemen aan het lerend netwerk Hoogbegaafdheid in het mbo. Door aan te sluiten bij netwerkbijeenkomsten, praktijkervaringen te delen en samen te reflecteren op wat werkt, bouwen we gezamenlijk aan kennis en bewustwording over dit vaak onderbelichte thema. Daarnaast bieden we de mogelijkheid om bij te dragen aan praktijkgericht onderzoek. Jouw inzichten en ervaringen zijn van grote waarde voor de verdere ontwikkeling van dit onderwerp in het mbo.

Je draagt actief bij aan een onderzoek dat leidt tot in praktische handvatten en methodieken

Je ontwikkelt kennis over een thema dat nog volop in beweging is

Je leert van en met collega's uit andere instellingen

De experts in het netwerk bestaan uit:

Evelyne Waterschoot (ECIO/ECBO), ECHA/RITHA Specialist in Gifted Education (HB Specialist).
Amber Damen (HR), docent PDG-traject, specialist hoogbegaafdheid en oprichter Netwerk Hoogbegaafdheid in het hbo.
Marieke Noordveld, studentenadviseur mbo (hoogbegaafdheid), specialist hoogbegaafdheid.

Hoe herken je HB-studenten, ook bij dubbel- of misdiagnoses (ADHD, ASS)?
Hoe kunnen we de student begeleiden, uitdagen en motiveren?
Hoe voorkom je uitval? Hoe houd je HB-studenten in beeld vóór het misgaat?
Welke opties zijn er voor maatwerk, zoals versnellen en verdiepen?
Wat is nodig om deze studenten beter te ondersteunen tijdens stages en praktijkervaringen?

Met de lancering van het Lerend Netwerk Hoogbegaafdheid in het mbo vragen we aandacht voor deze groep jongeren. We zetten hierbij onze expertise in om bewustwording te vergroten en om de problemen van deze jongeren aan te pakken. De oproep om binnen het mbo met dit onderwerp aan de slag te gaan is viraal gegaan. Uiteindelijk hebben 52 docenten en docentondersteuners van 30 verschillende mbo-instellingen actief deelgenomen aan twee sparringsessies, waarin de behoeften rondom hoogbegaafde mbo-studenten in kaart zijn gebracht. Tijdens de sparringsessies kwamen duidelijke hulp- en zorgvragen naar voren. Deze zijn door ons geclusterd in een aantal deelonderwerpen: 1) herkenning & signaleren, 2) begeleiding & motivatie, 3) voorkomen van uitval, 4) onderwijsaanbod & maatwerk en 5) BPV. Een indicatie hiervan:

1. We zetten hoogbegaafde mbo-studenten op de kaart
Hoogbegaafde studenten in het mbo zijn er wél, maar blijven vaak onzichtbaar. Hun behoeften worden nog te weinig herkend, met uitval en onderpresteren als gevolg. Wij brengen dit probleem onder de aandacht, geven het een plek in gesprekken én in beleid.

2. We brengen mensen en kennis samen

Er is grote behoefte aan herkenning, ontmoeting en uitwisseling. Via hetcLerend Netwerk Hoogbegaafdheid in het mbobieden we een plek waar docenten, begeleiders en andere betrokkenen ervaringen kunnen delen, van elkaar kunnen leren en inspiratie opdoen. Dat levert niet alleen nieuwe inzichten op, maar ook een gevoel van steun en verbondenheid.

3.   We doen onderzoek in de praktijk

We brengen stap voor stap de behoeften, knelpunten en kansen in kaart. Samen ontwikkelen we praktische oplossingen en interventies die echt werken. Jouw ervaring en input vormen de basis voor dit onderzoek. Geen dikke rapporten, maar inzichten die direct toepasbaar zijn in de praktijk. Jij denkt dus niet alleen mee, je bouwt ook actief mee aan oplossingen.

4.   We maken het verschil door te doen

De inzichten uit het Lerend Netwerk Hoogbegaafdheid in het mbo en onderzoek gebruiken we om concrete verandering te realiseren. We vergroten de zichtbaarheid (erkenning & herkenning) van deze doelgroep binnen en buiten mbo-instellingen & met input uit het onderzoek, ontwikkelen we: i) Handvatten voor instellingsbeleid , ii) interventies en iii) praktische tools en begeleidingsvormen.

En daarmee is het werk nooit af — het is een cyclisch proces.

We voeren onderzoek uit in de praktijk, halen inzichten op, ontwikkelen en testen interventies, valideren wat werkt en gaan opnieuw het veld in. Elke cyclus levert nieuwe kennis, betere oplossingen en meer impact. Zo bouwen we stap voor stap aan een mbo waarin ook hoogbegaafde studenten tot hun recht komen.

De komende jaren staat het mbo-onderwijs voor grote uitdagingen: demografische krimp, verder terugdringen van uitval en de noodzaak om elke student tot zijn of haar recht te laten komen (niet alleen voor zichzelf; maar ook voor de uitdaging op de arbeidsmarkt). In dat licht is het opvallend dat één specifieke groep vrijwel onzichtbaar blijft in zowel beleid als praktijk: hoogbegaafde studenten in het mbo. Deze groep kent een hoog uitvalpercentage. Hoewel sommige mbo-instellingen inmiddels stappen zetten, worden deze studenten binnen veel mbo-instellingen vaak niet herkend of erkend. Dit is ook heel moeilijk. Je zou verwachten dat een hoge intelligentie het leren en presteren juist gemakkelijker maakt. In de praktijk is dit binnen ons onderwijssysteem, waarin vaak het leerjaar en vaste curricula centraal staan, vaak niet het geval. Sterker nog: deze structuur kan voor hoogbegaafde leerlingen en studenten juist beperkend werken.

Waar er inmiddels veel aandacht is voor hoogbegaafdheid in het basis- en voortgezet onderwijs en het hbo, ontbreekt het in het mbo vaak nog aan zowel erkenning, theoretische kennis maar vooral praktische handvatten. Een veelvoorkomende gedachte is dat hoogbegaafden automatisch goed leren en presteren, wat invloed kan hebben op hoe er met hen wordt omgegaan. Uit onderzoek blijkt echter dat slechts 16% van de hoogbegaafde studenten uiteindelijk een universitair diploma behaalt. Dit wijst erop dat zij in alle lagen van het onderwijs tegen structurele obstakels aanlopen.

Deze herfst gaat het Lerend Netwerk Hoogbegaafdheid in het mbo officieel van start, in samenwerking met de MBO Raad, Kennispunt MBO Passend Onderwijs en in afstemming met het ministerie van OCW. Dit netwerk is ontstaan vanuit de groeiende behoefte onder mbo-professionals om ervaringen en kennis uit te wisselen over hoogbegaafdheid binnen het beroepsonderwijs.

De succesvolle bijeenkomst op 12 maart 2025, waar meer dan 50 betrokkenen en 30 mbo-instellingen aanwezig waren, bevestigde deze behoefte. Sindsdien is het informele netwerk gegroeid, is er nog een goed bezochte online bijeenkomst geweest en is duidelijk geworden dat er brede steun is voor het formaliseren ervan.

ECIO/ECBO, de MBO Raad, en het netwerk HB-HBO hebben daarom de handen ineengeslagen om samen aandacht te vragen voor een van de meest onderbelichte thema’s in het mbo. Het ministerie van OCW ziet ook het belang van aandacht voor deze doelgroep en ondersteunt de inzet die ECIO/ECBO en de MBO Raad samen met de sector willen plegen. De praktijk signaleert al langere tijd dat hoogbegaafde mbo-studenten vaak tussen wal en schip vallen.

Het is tijd om hun potentieel serieus te nemen. Investeren in deze doelgroep is geen luxe, maar een noodzakelijke stap richting een inclusiever, toekomstbestendig beroepsonderwijs. Bovendien draagt het bij aan belangrijke doelen zoals het terugdringen van uitval en het bieden van een passende plek voor iedere student.