Binnen het MDT GeestKracht-project zijn wij met drie mbo-scholen aan de slag gegaan om taboes rond om mentale gezondheid te doorbreken: Rijn IJssel, Aventus en Alfa-college. In elke deelnemende mbo-school, zijn een of twee GeestKracht-groepen van ongeveer 15-20 studenten samengekomen om mee te denken om het welzijn van hun medestudenten te bevorderen. Per school is de aanpak iets anders opgezet.

Bij Rijn IJssel is het project onderdeel van de interne praktijkleerroute van de opleiding Social Work. Bij Aventus is het een keuzedeel onder persoonlijk profileren. Bij Alfa-college maakt het project onderdeel uit van een excellentietraject buiten het reguliere onderwijs.
Zo heeft iedere groep een andere insteek wat voor diverse aanpakken en ideeën zorgt. ECIO faciliteert het GeestKracht-project, geeft workshops ter bevordering van kennis en vaardigheden, en werkt samen met de docenten van de scholen om het traject te begeleiden.

Hoewel iedere student er vrijwillig mee aan de slag gaat, vinden wij het van enorm belang dat zij erkend en gewaardeerd worden voor hun werk. Hiervoor ontvangt iedere student een cadeaubon (twv 100 euro) en een EUROPASS-certificaat en MDT-certificaat als erkenning voor de moeite die zij in het GeestKracht-project hebben gestopt. 

Verschillende GeestKracht-groepen werken momenteel nog aan de uitwerking van hun verbeterideeën, die deze zomer gepresenteerd worden. Ook na de zomer starten nog nieuwe studenten met het traject. Ter ondersteuning hiervan verschijnt eind dit jaar een derde editie van de inspiratiebundel.

Deze inspiratiebundel is de tweede editie, en geeft inzichten in de verbeterideeën van de GeestKracht-ambassadeurs van Rijn IJssel, Aventus en Alfa-college. Omdat er nog GeestKracht-ambassadeurs aan de slag zijn, gaan wij een derde editie van de inspiratiebundel publiceren. Deze verschijnt waarschijnlijk eind 2025.

Alfa-college

Rijn IJssel is gestart met het GeestKracht-project als onderdeel van hun Interne Praktijk Leerroute binnen de Social Work opleiding. De eerste groep, bestaande uit 20 studenten uit verschillende opleidingsjaren, hebben drie verbeterideeën gepresenteerd en geïmplementeerd.

Op 13 januari 2025 vond de inspirerende eindpresentatie plaats, waar de drie projectgroepen hun innovatieve ideeën om het welzijn van studenten te verbeteren presenteerden. Na afloop van de presentaties ontvingen de GeestKracht-ambassadeurs hun certificaat.

Projectgroep 1: Het moeilijke gesprek

Deze groep richtte zich op het ondersteunen van docenten bij het voeren van gesprekken over welzijnsonderwerpen met hun studenten. Zij zagen de belangrijke rol dat docenten spelen in het signaleren en doorverwijzen, maar merkten ook dat sommige docenten dit makkelijker vonden dan anderen. Daarom wilde deze groep docenten ondersteunen in hoe zij studenten het beste konden aanspreken op welzijnsgerelateerde thema's.

Hiervoor ontwikkelden ze een praatplaat en een training met casuïstiek om docenten te helpen bij het aangaan van moeilijke gesprekken. Voor de training hebben de studenten een aantal casussen verzonnen, zoals: hoe om te gaan met een student die onaangenaam/sterk ruikt of een student die een traumatische ervaring heeft meegemaakt. De praatplaat helpt als wegwijzer om de casussen te bespreken, en zo het moeilijke gesprek met een student te oefenen. De groep voerde een pilotworkshop uit met docenten van hun eigen opleiding (Social Work) en plant een tweede pilot met ICT-docenten. Door op opleidingsniveau aan de slag te gaan met hun training en het presenteren van hun praatplaat, hopen zij dat hun praatplaat en casuïstiek breed ingezet gaan worden binnen Rijn IJssel.

Projectgroep 3: Routekaart

Deze groep onderzocht de zichtbaarheid en toegankelijkheid van de student support services (SSC) binnen Rijn IJssel. Ze namen enquêtes af en bezochten meerdere locaties om te ervaren hoe makkelijk de SSC’s te vinden zijn. Uit hun bevindingen bleek dat er nog veel ruimte is voor verbetering. Om hieraan bij te dragen, ontwikkelden ze een routekaart die studenten helpt de juiste ondersteuning te vinden. Deze routekaart vormt de basis, waarop de SSC verder bouwt om een compleet en overzichtelijk ondersteuningsaanbod binnen Rijn IJssel te creëren.

Projectgroep 2: Podcast

Deze groep voerde een behoeftepeiling uit onder studenten om te achterhalen welke welzijnsonderwerpen voor hen belangrijk zijn bij het verbeteren van hun eigen welzijn. Op basis daarvan selecteerden ze zes thema's, waarvoor ze een podcastreeks ontwikkelen in samenwerking met de opleiding Media en Techniek. De podcast bestaat uit zes afleveringen, waarbij elke aflevering één thema behandelt, zoals straatcultuur, sociale media, eenzaamheid, uiterlijke onzekerheden, prestatiedruk en culturele verschillen. Professionals en ervaringsdeskundige studenten zijn benaderd om deel te nemen aan de gesprekken, om hun ervaring en expertise met studenten te delen. Het doel van de podcast is om stigma’s en taboes te doorbreken en studenten te laten zien dat ze niet alleen zijn in hun ervaringen. De podcast zal naar verwachting voor het eind van schooljaar 2024-2025 klaar zijn.

Projectgroep 4: Omgaan met prestatiedruk en stress

Studenten ervaren veel prestatiedruk en stress door school, zo bleek uit onderzoek van een vierde projectgroep. Om studenten hierbij te ondersteunen, ontwikkelde de groep een app/website met tools en tips over hoe zij beter kunnen omgaan met stress en prestatiedruk. De nadruk ligt daarbij op het leren maken van een goede planning.
De studenten ontwierpen een prototype voor een online platform, met onder andere een 'weekly planner' en informatie over stress- en drukhantering. Daarnaast biedt het platform een anonieme helpdesk waar studenten vragen kunnen stellen.
Het prototype werd gepresenteerd aan de school, met het voorstel om (delen van) deze informatie op de eigen websites te plaatsen, zodat studenten makkelijker toegang krijgen tot ondersteuning.

Projectgroep 3: Bewustwording van wietverslaving bij jongeren

Het verbeteridee van deze derde projectgroep is het ontwikkelen van een infographic en een presentatie voor docenten om bewustwording te vergroten over wietverslaving bij jongeren. De infographic biedt inzicht in signalen die docenten kunnen herkennen, de risico’s van wietgebruik en handvatten om passend te reageren wanneer zij hiermee in hun klas te maken krijgen.
Daarnaast kunnen docenten in hun (SLB- of mentor)lessen gebruikmaken van de door de studenten ontwikkelde PowerPoint om het gesprek over wietverslaving met studenten aan te gaan.
Voor de ontwikkeling van deze materialen voerden de studenten onderzoek uit, onder andere door enquêtes af te nemen en gesprekken te voeren met jongeren. Ook werd de presentatie getest door docenten, die deze in verschillende groepen uitprobeerden.
Met hun initiatief willen de studenten het stigma rondom wietverslaving doorbreken en het gesprek hierover binnen het onderwijs bevorderen.

Projectgroep 2: ‘Simple Switch’: ondersteuning bij financiële stress

De ‘Simple Switch’-ruilkast wordt op school geplaatst om studenten met financiële stress gratis schoolmaterialen aan te bieden. Dit idee is ontwikkeld door een tweede projectgroep. Tijdens hun onderzoek spraken de studenten met medestudenten van de kappersopleiding, die voor hun opleiding specifieke materialen nodig hebben, maar niet altijd over voldoende financiële middelen beschikken. Hieruit ontstond het idee voor de ruilkast.
Het belangrijkste doel van de 'Simple Switch' is om schoolmaterialen beschikbaar te stellen aan studenten die deze ondersteuning nodig hebben en daarmee hun stress te verminderen. Daarnaast wil de projectgroep met de ruilkast ook de onderlinge verbinding tussen studenten stimuleren, door hen aan te moedigen om materialen te halen of te brengen en zo met elkaar in gesprek te komen.
Om de uitvoering te ondersteunen, ontwikkelden de studenten een draaiboek waarin de benodigde stappen, materialen en verantwoordelijken duidelijk zijn uitgewerkt.

Projectgroep 1: ‘Samen richting Kracht’: ondersteuning bij PTSS en angstklachten

De eerste projectgroep presenteerde ‘Samen richting Kracht’, een cursus die studenten ondersteunt bij het omgaan met posttraumatische stress (PTSS) en angstklachten. De cursus bestaat uit drie lessen: één over PTSS en angstklachten, één over het omgaan met deze klachten, en één over reflectie.
Voor de inhoud deden de studenten uitgebreid onderzoek, zodat deelnemers meer inzicht krijgen in PTSS en angstklachten. Tijdens de lessen krijgen deelnemers de mogelijkheid om via stellingen en een handgebaar in stilte aan te geven of zij zich herkennen in bepaalde situaties.
Het tweede deel van de cursus richt zich op het ervaren van praktische tools en oefeningen, zoals yoga en ademhalingstechnieken, die helpen om met PTSS en angstklachten om te gaan. De laatste bijeenkomst staat volledig in het teken van reflectie.
Voor docenten is er een 'self-do-book' ontwikkeld met uitleg over hoe zij de cursus kunnen begeleiden. Tegelijkertijd kunnen deelnemers dit boek gebruiken om de aangeboden oefeningen zelfstandig te herhalen en daarop te reflecteren.

Bij Aventus in Apeldoorn is het MDT GeestKracht-project geïntegreerd in het keuzedeel Persoonlijk Profileren, dat studenten uit verschillende opleidingen aantrekt. In de eerste groep namen studenten deel van de opleidingen Pedagogisch Werk, Maatschappelijke Zorg & Verzorgende (MZVZ) en Sociaal Werk. Zij ontwikkelden vier verschillende verbeterideeën. Op 15 januari presenteerden de studenten hun ideeën en ontvingen zij hun certificaten.

Eindpresentaties MDT GeestKracht-project bij Aventus

Sinds kort is het Alfa-college ook met hun GeestKracht-traject gestart. Binnen het Alfa-college valt GeestKracht onder hun excellentie-traject. Studenten uit alle scholen van het Alfa-college kunnen zich hiervoor aanmelden. Het doel van een excellentie-traject is om studenten die naast hun studie nog iets meer willen leren en aan hun ontwikkeling willen werken de ruimte hiervoor te bieden. Inmiddels is een groep van 20 studenten gestart die allemaal een persoonlijke motivatie hebben om te leren hoe zij zichzelf en ook anderen kunnen ondersteunen in hun mentale kracht. Tot nu toe is de groep een aantal keer samengekomen om elkaar te leren kennen, een veerkracht training te volgen en alvast aan de slag te gaan met mogelijke design thinking methodes. Van nu tot en met juni 2025 gaat deze groep aan de slag om hun verbeterideeën uit te werken en te presenteren. In september starten zij met een nieuwe groep.

In onze volgende editie van deze inspiratiebundel nemen we de uitwerking van hun verbeterideeën mee.

MDT GeestKracht-project bij Alfa-college